Co znaczy „la tudrikuhul absar” (Koran 6:103)?
„La tudrikuhul absar” otwiera 103. werset sury Al-Anam, a cały werset brzmi: „Wzrok go nie obejmuje, a on obejmuje wszelki wzrok; on jest Subtelny, Wszystkowiedzący”. Po arabsku zapisuje się to لَّا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ. Słowo po słowie: „lā” to partykuła przecząca; „tudriku” pochodzi od rdzenia d-r-k, który niesie dogonienie czegoś i zamknięcie tego w dłoni, a więc mówi więcej niż samo patrzenie; „hu” odnosi się do Boga; „al-abṣār” to liczba mnoga od baṣar, czyli wzrok. Pisownia, którą ludzie zwykle wpisują w wyszukiwarkę, „la tudrikuhul”, urywa się w środku słowa: końcowe „hul” to „hu” zrośnięte z rodzajnikiem „al-”, od którego zaczyna się al-abṣār.
Werset opiera się na powtórzeniu jednego czasownika. To, czego w pierwszej połowie odmawia się wzrokowi, w drugiej przypisuje się Bogu: „wa huwa yudriku l-abṣār”, a on obejmuje wszelki wzrok. Ta symetria stawia granicę po stronie patrzącego, dlatego idrāk oddaje się zwykle jako objęcie albo ogarnięcie tam, gdzie prostszy czasownik powiedziałby po prostu zobaczyć.
Miejsce wersetu w surze dotyczy opisu Boga. Fragment odpowiada tym, którzy przypisali Bogu wspólników i zmyślili mu synów i córki, a zamyka to słowami o tym, że jest on wyniesiony ponad ich opisy (6:100); dalej pada „Stwórca niebios i ziemi” (6:101), a potem „Taki jest Bóg, wasz Pan” oraz „nie ma boga prócz niego, Stwórcy wszystkich rzeczy” (6:102). Werset 103 pieczętuje ten opis, a 104 zwraca się do człowieka: „Przyszły do was jasne wglądy od waszego Pana”. Użyte tam słowo baṣāʾir pochodzi od tego samego rdzenia co abṣār z wersetu poprzedniego, a dalej czytamy: kto widzi, widzi dla własnego dobra, a kto jest ślepy, jest nim na własną szkodę (6:104).
„Al-Laṭīf al-Khabīr” zamyka werset i nazywa sposób, w jaki Bóg pozostaje blisko tego, co go nie widzi. Laṭīf, od rdzenia l-ṭ-f, opisuje coś na tyle subtelnego, że przechodzi przez zmysły, a w codziennej arabszczyźnie niesie też łagodność w obchodzeniu się z kimś. Khabīr to znajomość wnętrza rzeczy. Oba imiona pojawiają się razem także gdzie indziej: „Czyż nie wie ten, kto stworzył? A on jest Subtelny, Wszystkowiedzący” (67:14); na końcu rady Lukmana o ziarnku gorczycy ukrytym w skale (31:16); oraz po znaku deszczu i zieleniejącej ziemi (22:63). Bliskość, którą te imiona opisują, to ta sama, o której mowa w surze Kaf: bliżej człowieka niż jego żyła szyjna (50:16).
Czy werset zaprzecza temu, że Bóg kiedykolwiek zostanie ujrzany, czy też temu, że wzrok może go kiedykolwiek ogarnąć, bywa rozstrzygane na więcej niż jeden sposób, a kształt tej różnicy wart jest poznania. Jedno odczytanie bierze przeczenie jako bezwzględne, obejmujące zarówno to życie, jak i przyszłe. Drugie przyjmuje, że idrāk oznacza ogarnięcie, a więc werset wyklucza objęcie, podczas gdy widzenie w życiu przyszłym pozostaje; zwolennicy tego odczytania czytają w tym świetle surę Al-Kijama: tego dnia twarze będą promienne (75:22), spoglądające ku swojemu Panu (75:23). Prośba Musy w surze Al-Araf należy do tej samej dyskusji: prosi on, by Bóg ukazał mu się, aby mógł na niego spojrzeć, i otrzymuje odpowiedź, że nigdy go nie zobaczy (7:143); jedni odnoszą tę odpowiedź do tego świata, inni biorą ją bezwzględnie. Oba odczytania trzymają się gruntu słów „Nic nie jest do niego podobne, a on jest Wszystkosłyszący, Wszystkowidzący” (42:11) oraz „I nikt nie jest mu równy” (112:4). To kwestia wiary z długą historią za sobą, więc po stanowisko, które chcesz uznać za własne, zwróć się do uczonego, którego znasz i któremu ufasz.
📖 Źródło: Koran 6:100–104; 67:14; 31:16; 22:63; 50:16; 75:22–23; 7:143; 42:11; 112:4
Pobierz Hikmę na iPhone’a lub Androida