Co znaczy „kalla idha balaghati at-taraqi” (Koran 75:26)?
„Kallā idhā balaghati t-tarāqiy” otwiera dwudziesty szósty werset sury Al-Kijama: „Nie! Kiedy dojdzie do obojczyków,” (Koran 75:26). Po arabsku brzmi كَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِىَ. Słowo po słowie: „kallā” to wyraz powstrzymania, postawiony po to, by uciąć wszystko, co padło wcześniej; „idhā” znaczy „kiedy”; „balaghat” to „doszła”, w rodzaju żeńskim, przy czym to, co dochodzi, pozostaje nienazwane; „at-tarāqī” to liczba mnoga od „tarkuwa”, obojczyk. Transkrypcje, które ludzie zwykle wpisują, „kalla iza bala” oraz „kalla iza balaghati taraqi”, to ten sam wers.
Arabski zostawia podmiot niewypowiedziany, kiedy scena mówi sama za siebie, a komentatorzy dopowiadają tu duszę, „an-nafs”, która jest rodzaju żeńskiego i zgadza się z „balaghat”. Sura Al-Wakia mówi to wprost w tej samej scenie: „Dlaczego więc, kiedy dusza dochodzi do gardła,” (Koran 56:83). Obojczyki wyznaczają, jak daleko posunęło się odchodzenie: klatka piersiowa jest już za nim, jest u nasady szyi, a gardło jest następne.
Wersety po nim domykają scenę bez przerwy. Ktoś prosi o pomoc: „Kto może go uleczyć?” (75:27), a słowo „rāqin” bywa używane i o lekarzu, i o kimś, kto recytuje nad chorym. Potem przychodzi rozpoznanie: „i wie, że to rozstanie,” (75:28), potem samo ciało: „i noga splata się z nogą,” (75:29), a na końcu to, dokąd całość zmierza: „do twojego Pana, tego dnia, jest prowadzenie.” (75:30).
Ten sam moment bywa opisany gdzie indziej tymi samymi konkretnymi słowami. Al-Wakia mówi dalej „a wy w tej chwili patrzycie” i „jesteśmy mu bliżsi niż wy, choć tego nie widzicie” (56:84–85), a potem stawia wyzwanie temu, kto odrzuca rozliczenie: przywróćcie ją, jeśli mówicie prawdę (56:87). Sura Ghafir ostrzega przed dniem, „kiedy serca podchodzą do gardeł i dławią” (40:18). Sura Al-Ahzab używa tego samego obrazu dla strachu przy rowie: spojrzenia uciekły w bok, a serca podeszły do gardeł (33:10), co pokazuje, że obraz wzięty jest z tego, co przerażenie robi z ciałem. Sura Al-Anam pokazuje scenę z zewnątrz: niesprawiedliwi są w agonii śmierci, a aniołowie wyciągają ku nim ręce (6:93).
Koran stawia obok tego obrazu bliskość. Bóg mówi, że jest człowiekowi bliższy niż jego żyła szyjna (Koran 50:16), a wersety Al-Wakia orzekają tę samą bliskość przy samym łożu śmierci. Pytanie z wersetu 75:27 bywa czytane na więcej niż jeden sposób. Jedni komentatorzy widzą w nim słowa tych, którzy stoją przy chorym: czy jest ktoś, kto go jeszcze uleczy albo nad nim wyrecytuje? Inni biorą „rāqin” od znaczenia wstępowania i przypisują pytanie aniołom: który z nich poniesie duszę w górę? Oba odczytania są przekazywane, a werset nie rozstrzyga między nimi.
Czytany jako ostrzeżenie o czasie, ten fragment wyznacza miejsce, w którym kończy się zwłoka. Sura An-Nisa mówi, że skrucha nie jest dla tych, którzy trwają w złu, „aż kiedy śmierć przyjdzie do jednego z nich” i wtedy mówi, że teraz żałuje (4:18); obojczyki z tego wersetu nazywają tę samą granicę od strony ciała. Wcześniej w tej samej surze scena dnia ostatecznego otwiera się słowami „Kiedy wzrok będzie oślepiony” (75:7). Uczeni różnią się co do warunków ważnej skruchy i tego, kiedy zamyka się jej czas, więc w sprawie, która ma cię wiązać, zapytaj uczonego, któremu ufasz.
📖 Źródło: Koran 4:18; 6:93; 33:10; 40:18; 50:16; 56:83–87; 75:7; 75:26–30
Pobierz Hikmę na iPhone’a lub Androida